Điêu khắc vỏ sò tai tượng: các kiểu chế tác và cách bảo quản

Các kiểu điêu khắc vỏ sò tai tượng thường gặp: tạc tượng, khắc rồng chầu ngọc, đánh bóng và để thô, kèm cách bày, cách bảo quản và lưu ý trước khi mua.

Nhà Sàn hiện tạm ngừng bán vỏ sò tai tượng. Bài viết được giữ lại để Cô bác tham khảo các kiểu chế tác. Nếu Gia chủ đang tìm một món đồ tự nhiên mang dấu thời gian hàng triệu năm, anh em Nhà Sàn gợi ý xem gỗ hóa thạch hoặc quả cầu đá thạch anh đang có sẵn tại kho Dĩ An.

Điêu khắc vỏ sò tai tượng là cách người thợ tận dụng hình khối và độ dày tự nhiên của vỏ để tạo tượng, phù điêu hoặc đơn giản là đánh bóng cho lộ vân. Có bốn kiểu thường gặp: vỏ thô giữ nguyên, vỏ đánh bóng, vỏ khắc phù điêu và vỏ tạc tượng.

1. Vì sao vỏ sò tai tượng được dùng để chế tác?

Tai tượng là nhóm trai biển cỡ lớn, vỏ dày và nặng. Khi đã hóa thạch, vỏ cứng gần như đá, màu chuyển sang ngà, vàng hoặc nâu. Độ dày ấy cho phép thợ đục sâu mà vỏ không vỡ, còn mép lượn sóng tự nhiên tạo sẵn một khung đẹp cho tác phẩm.

Vỏ sò tai tượng hóa thạch nguyên vỏ, mép lượn sóng tự nhiên

Theo quan niệm dân gian, vỏ sò gợi hình ảnh biển cả và sự che chở, nên nhiều gia đình thích bày ở phòng khách. Anh em Nhà Sàn nhìn nó trước hết như một món đồ mỹ thuật: đẹp nhờ hình khối, màu thời gian và tay nghề người thợ.

Vỏ sò hóa thạch qua tay nghệ nhân chế tác

2. Các kiểu điêu khắc vỏ sò tai tượng

2.1. Vỏ tạc tượng Phật Di Lặc

Thợ chọn phần vỏ dày nhất để tạc tượng nổi, tận dụng lòng vỏ làm phông nền. Đây là kiểu tốn công nhất vì phải giữ được độ chắc của vỏ sau khi đục sâu.

Vỏ sò tai tượng điêu khắc tượng Phật Di Lặc

2.2. Vỏ khắc rồng chầu ngọc

Hình rồng được khắc nổi men theo mép vỏ, phần giữa để một khối tròn như viên ngọc. Đường lượn của mép vỏ giúp thân rồng trông mềm và liền mạch.

Vỏ sò tai tượng hóa thạch điêu khắc rồng chầu ngọc

2.3. Vỏ đánh bóng

Không khắc hình, chỉ mài và đánh bóng bề mặt cho lộ vân, lộ màu tự nhiên. Kiểu này hợp không gian hiện đại, tối giản.

Vỏ sò tai tượng đánh bóng, lộ vân và màu tự nhiên

2.4. Vỏ thô nguyên thủy

Giữ nguyên bề mặt như lúc khai thác, chỉ làm sạch. Người chơi sưu tầm thường chuộng kiểu này vì thấy rõ dấu vết thời gian.

Vỏ sò tai tượng thô giữ nguyên bề mặt

3. Cách thưởng thức và bảo quản

• Đặt ở góc có ánh sáng dịu, chiếu nghiêng để nổi khối điêu khắc.
• Kê đế gỗ vững vì vỏ rất nặng, tránh để ở lối đi có trẻ nhỏ.
• Lau bụi bằng khăn mềm hoặc cọ lông, không dùng hóa chất tẩy rửa.
• Tránh va đập vào mép vỏ và các chi tiết khắc mảnh.

4. Lưu ý trước khi mua

Toàn bộ họ trai tai tượng nằm trong Phụ lục II của Công ước CITES, nên khai thác và buôn bán trai, vỏ mới đều chịu kiểm soát. Gia chủ nên hỏi rõ nguồn gốc, giấy tờ, soi kỹ vết keo trám ở mép và đáy vỏ. Muốn hiểu thêm các yếu tố quyết định giá, Cô bác xem bài giá vỏ sò tai tượng phụ thuộc vào gì.

Vỏ sò tai tượng trưng bày tại kho Nhà Sàn Tây Nguyên

5. Gợi ý thay thế đang có tại Nhà Sàn

• Gỗ hóa thạch: thân gỗ đã hóa đá qua hàng triệu năm, vân gỗ còn rõ, hợp bày bàn trà, kệ sách. Đọc thêm bài gỗ hóa thạch tự nhiên.
• Quả cầu đá thạch anh: cắt mài tại xưởng riêng của Nhà Sàn, có giấy kiểm định.

Cô bác ở gần TP.HCM có thể hẹn giờ ghé kho Dĩ An để xem đá tận mắt.

GỌI NGAY

0903097626

KHO ĐÁ PHONG THỦY NHÀ SÀN

►Đ/C Kho: 17 ĐT743C, Khu Phố Đông Tân, Dĩ An, Hồ Chí Minh.