Voi nhà Tây Nguyên và lễ cúng trước khi cắt lông đuôi voi ở hồ Lắk

Anh em Nhà Sàn lên hồ Lắk, Đắk Lắk ghi lại đời sống voi nhà và lễ cúng sức khỏe cho voi trước khi cắt lông đuôi. Lông được cắt tỉa định kỳ, không nhổ, voi không bị thương.

Gia chủ hỏi anh em Nhà Sàn nhiều nhất về lông đuôi voi là câu này: lấy từ đâu, có làm hại voi không. Nói bằng lời thì dễ, nên lần này anh em lên tận hồ Lắk, vào buôn Y Jut ở Liên Sơn (huyện Lắk cũ, nay là xã Liên Sơn Lắk, tỉnh Đắk Lắk), ghi lại bằng hình ảnh và video đời sống của voi nhà, có cả cảnh lễ cúng trước khi cắt lông đuôi voi.

Gọi 0903 097 626Nhắn Zalo Nhà Sàn

Video anh em Nhà Sàn ghi lại tại buôn Y Jut, hồ Lắk: Voi nhà bên hồ Lắk: lễ cúng sức khỏe cho voi trước khi cắt lông đuôi voi

1. Voi nhà bên hồ Lắk

Hồ Lắk nằm cách Buôn Ma Thuột khoảng 56 km, là hồ nước tự nhiên lớn của Tây Nguyên. Quanh hồ là buôn làng của đồng bào M'nông, nơi nhiều đời nay nuôi voi, thuần voi. Với bà con, voi không chỉ là tài sản lớn của gia đình, dòng họ mà còn là một thành viên trong nhà, là niềm tự hào của cả buôn.

Đàn voi nhà bây giờ còn ít lắm. Theo Trung tâm Bảo tồn voi tỉnh Đắk Lắk, những năm 1980 toàn tỉnh có hơn 500 con voi nhà; đến năm 2023 chỉ còn 36 con, trong đó huyện Lắk có 14 con. Voi già đi mà nhiều năm liền đàn voi nhà gần như không sinh thêm voi con, nên mỗi con voi còn lại đều được bà con quý như vàng.

2. Voi sống cùng buôn làng

Mỗi con voi có nài voi riêng, người hiểu tính voi như hiểu người nhà. Voi được dắt xuống hồ tắm mát, ăn cỏ, lá cây, chuối. Con voi hiền, quen hơi người chăm, đưa nải chuối là vòi cuộn lấy rất khéo. Ở buôn, voi đứng cạnh nhà sàn, gắn với đời sống bà con từ lúc còn nhỏ đến khi về già.

3. Lễ cúng sức khỏe cho voi trước khi cắt lông đuôi

Theo phong tục của đồng bào Tây Nguyên, voi có thần voi che chở, nên việc gì liên quan đến voi cũng phải có lễ. Lễ cúng sức khỏe cho voi là nghi lễ còn được bà con ở Buôn Đôn và vùng hồ Lắk gìn giữ đến nay. Thầy cúng là người có uy tín trong buôn, khấn mời Yàng, thần núi, thần sông, thần voi về chứng giám, cầu cho voi khỏe mạnh, cảm ơn voi đã gắn bó với gia đình và buôn làng.

Ở buổi lễ anh em ghi lại tại buôn Y Jut, mâm lễ cho voi được bày trên một chiếc máng gỗ dài khoét từ thân cây: chuối nguyên buồng, dứa, dưa hấu bổ sẵn. Bà con mặc áo thổ cẩm đứng quanh máng lễ, nài voi ngồi trên lưng voi đưa voi đến.

Cúng xong, voi được mời ăn mâm lễ. Nhìn con voi thong thả cuộn từng trái chuối, anh em hiểu vì sao bà con gọi đây là lễ cúng sức khỏe: voi no, voi khỏe là cả nhà vui. Sau lễ mới đến việc cắt lông đuôi voi.

4. Lông đuôi voi được cắt thế nào?

Lông đuôi voi được bà con cắt định kỳ, khoảng 3 tháng một lần, theo từng đợt làm lễ. Lông được cắt tỉa chứ không nhổ tận gốc, giống như mình cắt tóc, nên voi không đau, không bị thương và lông vẫn mọc lại. Mỗi con voi chỉ có một chùm lông ở chóp đuôi, mỗi đợt cắt được ít sợi, sợi dài và to lại càng ít.

Điều anh em muốn Gia chủ biết thêm: ngoài thị trường có không ít lông đuôi voi làm bằng nhựa, và đáng buồn hơn là có nơi nhổ trộm lông voi, làm voi đau và hoảng sợ. Báo chí địa phương từng nêu việc tấn công voi để trộm ngà và lông đuôi là một trong những nguyên nhân khiến đàn voi nhà suy giảm. Mua lông có nguồn rõ ràng, từ voi nhà được chăm sóc tử tế, cũng là cách góp phần giữ đàn voi.

5. Lông đuôi voi trong đời sống dân gian

Theo quan niệm dân gian của người Tây Nguyên, voi tượng trưng cho sức mạnh, sự bền bỉ và may mắn của buôn làng. Từ đó, sợi lông đuôi voi được nhiều người giữ làm kỷ vật, kết thành nhẫn, vòng đeo tay với mong muốn bình an. Ý nghĩa và cách đeo chi tiết, Gia chủ xem bài nhẫn lông voi có tác dụng gì và tác dụng và ý nghĩa của lông đuôi voi.

Với anh em Nhà Sàn, giá trị lớn nhất của một sợi lông đuôi voi là câu chuyện phía sau nó: một con voi được chăm khỏe, một lễ cúng còn được gìn giữ, một nghề nuôi voi của bà con vẫn còn đỏ lửa.

6. Câu hỏi thường gặp

Cắt lông đuôi voi có làm voi đau không?

Không. Lông được cắt tỉa, không nhổ tận gốc, giống như cắt tóc, nên voi không đau, không bị thương và lông vẫn mọc lại.

Bao lâu thì cắt lông đuôi voi một lần?

Bà con thường cắt khoảng 3 tháng một lần, theo từng đợt làm lễ. Mỗi đợt chỉ được ít sợi nên lông đuôi voi thật luôn hiếm.

Vì sao trước khi cắt lông đuôi voi lại làm lễ cúng?

Theo phong tục của đồng bào Tây Nguyên, voi có thần voi che chở. Lễ cúng sức khỏe để cầu cho voi khỏe mạnh, tỏ lòng biết ơn voi và nhắc mọi người thương yêu, chăm sóc voi.

Hồ Lắk ở đâu?

Hồ Lắk thuộc xã Liên Sơn Lắk, tỉnh Đắk Lắk (trước là thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk), cách Buôn Ma Thuột khoảng 56 km.

Lông đuôi voi của Nhà Sàn lấy từ đâu?

Từ voi nhà của bà con Tây Nguyên, cắt theo từng đợt làm lễ. Giá tính theo chiều dài sợi, từ 700.000đ cho sợi 7 đến 9 cm. Bảng giá đầy đủ và cách phân biệt thật giả xem tại trang lông đuôi voi thật từ voi nhà Tây Nguyên.

Ảnh và video: anh em Nhà Sàn Tây Nguyên ghi lại tại buôn Y Jut, hồ Lắk, Đắk Lắk.

GỌI NGAY

0903097626

KHO ĐÁ PHONG THỦY NHÀ SÀN

►Đ/C Kho: 17 ĐT743C, Khu Phố Đông Tân, Dĩ An, Hồ Chí Minh.